بررسی میزان تحرک‌پذیری تپه‌های ماسه‌ای استان قم
کد مقاله : 1164-SALTLAKEDUST
نویسندگان
محمدمهدی فتاحی *
مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان قم
چکیده مقاله
فرسایش بادی و حرکت ماسه‌های روان به‌عنوان یکی از فرآیندهای مهم تخریب سرزمین و یک چالش جدی در ایران به شمار می‌رود. در توسعه یا تعدیل طوفان‌های گردوغبار، علاوه بر شرایط هواشناسی، عوامل سطحی (زمین) و پوشش گیاهی نیز نقش مهمی ایفا می‌کنند و رویش و ثبات پوشش گیاهی در تپه‌های ماسه‌ای به عوامل و عناصر اقلیمی و به‌طور عمده به دو عامل قدرت باد و میزان بارش بستگی دارد. هنگامی‌که بارش برای حمایت از پوشش گیاهی بیش‌ازحد کم باشد، تپه‌های ماسه‌ای فعال می‌شوند. تغییرات این دو عنصر نیز روی سایر عناصر آب و هوایی ازجمله دما، تبخیر، رطوبت نسبی و امثال آن اثرگذار است. به‌منظور بررسی اثر عناصر اقلیمی در فعالیت تپه‌های ماسه‌ای و گردوغبار و به‌منظور پیش‌بینی احتمال تحرک تپه‌های ماسه‌ای و تشدید گردوغبار در دهه‌های آینده، مطالعات لازم صورت گیرد. از این‌رو در تحقیق حاضر بعد از بازسازی و تکمیل خلأهای آماری داده‌های هواشناسی، ارتباط و روند سالیانه و فصلی بین تعداد روزهای همراه با طوفان گردوغبار و پارامترهای هواشناسی از قبیل دما، بارندگی و تبخیر و تعرق بررسی ‌شد. میزان تحرک‌پذیری تپه‌های ماسه‌ای به روش جهانی لنکستر با توجه به‌سرعت باد، میزان بارندگی و تبخیر و تعرق پتانسیل در سه ایستگاه هواشناسی همدید استان قم، بررسی گردید. نتایج نشان داد که شاخص لنکستر در ایستگاه قم 95/58، در ایستگاه کهک 35/129 و در ایستگاه سلفچگان 48/125 بوده است.
کلیدواژه ها
تپه‌های ماسه ای، گردوغبار، قم، لنکستر
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر